Murathan Mungan’ın ‘YAZ BÄ°TTÄ°’ Ã…Ÿiirinde bahsettiÄŸi eski ahÃ…Ÿap panjurlar yeni betonların arasında kaybolup gittiler.Panjurlar yerlerini bir dokunuÃ…Ÿla kapanıp açılan ‘akıllı’ panjurlara bıraktı. Geriye de birkaç sokakta, birkaç eski evdeki ahÃ…Ÿap panjurlar kaldı. Kalanlar da eskimiÃ…Ÿ yüzleriyle, sanki geleceÄŸe küsmüÅŸ gibi dururlar. Onları artık ne kapatan, ne açan vardır. Bir evin yalnızlığını en iyi kapalı panjurlar anlatır. Hangimiz Avrupa’nın daÄŸ evlerine sıcak havasını veren kırmızı panjurlarına bakıp kıskanmıyoruz? Hangimiz evlenmekten bahsedince, Türk filmi sesiyle ‘pembe panjurlu bir evimiz olacak’ esprisini hatırlamıyoruz? Oysa panjurlar, sadece Türk film repliklerinin deÄŸil, geleneksel Türk evlerinin de önemli bir parçası. Safranbolu evlerinin kendine has mimari stilini belirleyen biraz da koyu kahve panjurları deÄŸimli?
Panjurlar aksesuarları, iÃ…Ÿlevleri ve görselliÄŸe katkılarıyla bir evin havasını tamamen deÄŸiÃ…Ÿtirebilirler. Acık dursunlar diye takılan küçük heykelciklerden, ahÃ…Ÿap panellerin deÄŸiÃ…Ÿik Ã…Ÿekilli versiyonlarına kadar, panjurların dekoratif unsurları da oldukça fazla. ‘Pencere açık, panjur kapalı’ olunca sıcak yaz gecelerinde serinlemekte kolaylaÃ…ŸÃ„±yor. Panjurların tarihi, pencerelerde cam kullanılmadığı dönemlerde baÃ…Ÿlıyor. KışÄ±n yaÄŸmurdan ve soÄŸuktan, yazın güneÃ…Ÿten ve çoÄŸu zaman de sesten ve hırsızlıktan koruma amacıyla doÄŸmuÃ…Ÿ. Pek çok kaynaÄŸa göre, bir çok dekoratif mimari unsurda olduÄŸu gibi, panjurlar ilk olarak eski Yunan evlerinde kullanılmıÅŸ. Bol güneÃ…Ÿli Akdeniz ve Ege ikliminde, evlere hava dolaÃ…ŸÃ„±mı, korunmayı ve güneÃ…Ÿ ışÄ±k giriÃ…Ÿini saÄŸlamak amacıyla tasarlanmıÅŸ. Ä°lk panjurlar mermer panellerden yapılmıÅŸ. Daha sonra, kolay üretilebilir olması dolayısıyla ahÃ…Ÿap kullanımı artmıÅŸ. Ä°ç panjurların yaygınlaÃ…Ÿması da, ev dekorasyonuna önem verilen 18. yüzyıl baÃ…Ÿlarına denk geliyormuÃ…Ÿ ki, kimilerine göre perde kumaÃ…Ÿları çok pahalı olduÄŸundan panjurlar daha popülermiÃ…Ÿ. Son dönemlerde sadece dekoratif amaçla kullanılıyor gibi gözükseler de, camdan daha dayanıklı olduklarından, özellikle rüzgarlı ve fırtınalı yerlerde , panjurlar hala ilk iÃ…Ÿlevlerini görüyorlar.
Panjurların ilginç efsaneleri de var. 17. yüzyılda Fransız Kralı Louis XIV’in sarayına bahçesindeki havuzlarda yüzen kadınları gizli gözlemek amacıyla yaptırdığı söylenirmiÃ…Ÿ. Harem dairelerine bakan kafesler gibi, ‘gözetleyenin’ görülmediÄŸi panjurlar, daha pek çok ‘gözetleme’ hikayesinde de konu olmuÃ…Ÿ.
Geleneksel Türk evlerinde de panjurların yeri çok önemli. Evlerde esas yaÃ…Ÿama alanı en üst kat olduÄŸundan, mimari dekorasyonlarda da en çok bu katta yapılır. Zemin kat genelde daha kapalı ve küçük pencereli, üst katlar ise geniÃ…Ÿ ve dekoratif pencereli olur. Alt kat pencereleri demir korkulukla kapatılırken, üst kat pencereleri ahÃ…Ÿap panjurlarla süslenir. Gününüzde yeni yapılarda yaygın olmasa da, panjurlar bir evin dıÅŸ cephesinin en dekoratif unsuru. Günlük dilde artık hayallere karÃ…ŸÃ„±lık olarak kullanılan panjurlar, dekorasyonda da tekrar kullanılmayı bekliyor. Hayalinizdeki pembe yada renkli panjurlar için beyaz atlı prensinizi beklemeyin….
Panjurlar aksesuarları, iÃ…Ÿlevleri ve görselliÄŸe katkılarıyla bir evin havasını tamamen deÄŸiÃ…Ÿtirebilirler. Acık dursunlar diye takılan küçük heykelciklerden, ahÃ…Ÿap panellerin deÄŸiÃ…Ÿik Ã…Ÿekilli versiyonlarına kadar, panjurların dekoratif unsurları da oldukça fazla. ‘Pencere açık, panjur kapalı’ olunca sıcak yaz gecelerinde serinlemekte kolaylaÃ…ŸÃ„±yor. Panjurların tarihi, pencerelerde cam kullanılmadığı dönemlerde baÃ…Ÿlıyor. KışÄ±n yaÄŸmurdan ve soÄŸuktan, yazın güneÃ…Ÿten ve çoÄŸu zaman de sesten ve hırsızlıktan koruma amacıyla doÄŸmuÃ…Ÿ. Pek çok kaynaÄŸa göre, bir çok dekoratif mimari unsurda olduÄŸu gibi, panjurlar ilk olarak eski Yunan evlerinde kullanılmıÅŸ. Bol güneÃ…Ÿli Akdeniz ve Ege ikliminde, evlere hava dolaÃ…ŸÃ„±mı, korunmayı ve güneÃ…Ÿ ışÄ±k giriÃ…Ÿini saÄŸlamak amacıyla tasarlanmıÅŸ. Ä°lk panjurlar mermer panellerden yapılmıÅŸ. Daha sonra, kolay üretilebilir olması dolayısıyla ahÃ…Ÿap kullanımı artmıÅŸ. Ä°ç panjurların yaygınlaÃ…Ÿması da, ev dekorasyonuna önem verilen 18. yüzyıl baÃ…Ÿlarına denk geliyormuÃ…Ÿ ki, kimilerine göre perde kumaÃ…Ÿları çok pahalı olduÄŸundan panjurlar daha popülermiÃ…Ÿ. Son dönemlerde sadece dekoratif amaçla kullanılıyor gibi gözükseler de, camdan daha dayanıklı olduklarından, özellikle rüzgarlı ve fırtınalı yerlerde , panjurlar hala ilk iÃ…Ÿlevlerini görüyorlar.
Panjurların ilginç efsaneleri de var. 17. yüzyılda Fransız Kralı Louis XIV’in sarayına bahçesindeki havuzlarda yüzen kadınları gizli gözlemek amacıyla yaptırdığı söylenirmiÃ…Ÿ. Harem dairelerine bakan kafesler gibi, ‘gözetleyenin’ görülmediÄŸi panjurlar, daha pek çok ‘gözetleme’ hikayesinde de konu olmuÃ…Ÿ.
Geleneksel Türk evlerinde de panjurların yeri çok önemli. Evlerde esas yaÃ…Ÿama alanı en üst kat olduÄŸundan, mimari dekorasyonlarda da en çok bu katta yapılır. Zemin kat genelde daha kapalı ve küçük pencereli, üst katlar ise geniÃ…Ÿ ve dekoratif pencereli olur. Alt kat pencereleri demir korkulukla kapatılırken, üst kat pencereleri ahÃ…Ÿap panjurlarla süslenir. Gününüzde yeni yapılarda yaygın olmasa da, panjurlar bir evin dıÅŸ cephesinin en dekoratif unsuru. Günlük dilde artık hayallere karÃ…ŸÃ„±lık olarak kullanılan panjurlar, dekorasyonda da tekrar kullanılmayı bekliyor. Hayalinizdeki pembe yada renkli panjurlar için beyaz atlı prensiniz beklemeyin